USD32,27
EURO35,00
JPY0,207600
RUB0,363000
GBP41,48
EURO/USD1,08
BIST10.165,52
GR. ALTIN2.417,64
BTC69.401,41

Emeklilik sisteminde eşitsizlik var

featured
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

arafından İstanbul Kartal Meydanı’nda düzenlenen “Emekliler Buluşması” sonuç bildirgesi yayınlandı. Bildirgede; “Milyonları kapsayan emeklilik sisteminin getirdiği eşitsizlikler emeklilikte adalet sorununu derinleştiriyor. Emeklilerin insanca bir yaşam sürmeleri giderek zorlaşıyor, düşük emekli aylıkları sebebiyle emekliler ya iş arıyor ya da çalışıyor…En düşük emekli aylığı en az asgari ücrete yükseltilmelidir. Emekli aylıkları arasındaki dengesizliğin giderilmesi için intibak düzenlemesi yapılmalıdır. Emeklilik yaşı konusunda adalet ve denge sağlanmalıdır” denildi.

Emeklilik sisteminde eşitsizlik var

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) tarafından İstanbul Kartal Meydanı’nda düzenlenen “Emekliler Buluşması” sonuç bildirgesi bugün yayınlandı. Bildirgede şu tespitlere yer verildi:

“EMEKLİLERİN İNSANCA BİR YAŞAM SÜRMELERİ GİDEREK ZORLAŞIYOR”

“Emeklilik sosyal güvenlik hakkının ayrılmaz bir parçasıdır ve temel yurttaşlık haklarından biridir. Emekliler, hak sahipleriyle birlikte Türkiye’nin en önemli toplumsal gruplarından birini oluşturuyor. Türkiye’de 10,7 milyonu yaşlılık (emekli) aylığı alanlardan oluşmak üzere dul ve yetim aylığı alanlarla birlikte 15,2 milyonu aşkın emekli ve hak sahibi var. Milyonları kapsayan emeklilik sisteminin getirdiği eşitsizlikler emeklilikte adalet sorununu derinleştiriyor. Emeklilerin insanca bir yaşam sürmeleri giderek zorlaşıyor, düşük emekli aylıkları sebebiyle emekliler ya iş arıyor ya da çalışıyor.

Emekliler AKP iktidarları döneminde büyük kayıplara uğramaya devam ediyor. 2008 yılında kabul edilen 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile emeklilik koşulları zorlaştırıldı. Yasa ile emekli aylıklarının hesaplanmasında ilgili katsayıların sınırını düşürerek emekli aylıklarını insanca yaşama koşullarından uzaklaştıran AKP iktidarı, bu kez de yayımladığı Orta Vadeli Program’la (OVP) emeklilikte adaletsizliklerin devam edeceğini ve emeklilik sistemini özelleştireceğini açıkça dile getiriyor. 8 Eylül 1999 ve sonrası işe başlayan milyonlar için kademeli emeklilik başta olmak üzere ‘emeklilikte adalet’ taleplerine OVP’de kapı kapatılıyor. ‘Sosyal Güvenlik Sisteminin Mali Sürdürülebilirliğinin Güçlenmesi’ adı altında ‘sosyal güvenlik sisteminde kişilerin daha çok istihdamda kalmasını teşvik eden’ bir sistemin hayata geçirileceği ifade edilerek ‘bir gün yüzünden 17 yıl geç emekli olma’ garabetine OVP ile devam denmektedir.

“İKİNCİ BASAMAK EMEKLİLİK SİSTEMİ YERİNE EMEKLİ AYLIKLARI ACİLEN İYİLEŞTİRİLMELİDİR”

Öte yandan AKP iktidarı, kamusal emeklilik sisteminin güçlendirilmesinden ziyade sosyal güvenlik sisteminin özelleştirilmesini tercih etmektedir. İkinci basamak emeklilik sistemine dönüşecek tamamlayıcı emeklilik sistemi (TES) hedefi hem kıdem tazminatı hem de sosyal güvenlik sistemi için büyük bir tehlike olarak durmaktadır. Mevcut kamusal emeklilik sisteminin daha da kötüleşmesi anlamına gelmektedir. İkinci basamak emeklilik sistemi yerine emekli aylıkları acilen iyileştirilmelidir.

Türkiye’de prim ve yaş koşulu sebebiyle emekli olamayan milyonların haklı mücadelesi sürerken milyonlarca emekli ise asgari ücretin altında aylık ve gelir ile yaşamını sürdürmek zorunda. Bundan 20 yıl önce, AKP iktidara geldiğinde, asgari ücretin yüzde 40 üzerinde olan emekli aylıkları günümüzde asgari ücretin yüzde 34,2 altındadır. Milyonlarca emekli asgari ücretin altında yaşamaya mahkûm edilmektedir.

Tüm Türkiye’nin tanık olduğu bu olumsuz tablo karşısında sessiz kalmıyoruz. Türkiye’de halihazırda emekli olup insanca yaşayamayanlar ve adaletsiz emeklilik sistemi sebebiyle emekli olamayanlar 24 Eylül 2023’te Kartal’da bir araya gelerek emeklilik hakkına sahip çıktı. DİSK, Emekliler Buluşması’nda aşağıdaki taleplerin yerine getirilmesi için mücadeleyi sürdürmeye devam edecektir.

“EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI EN AZ ASGARİ ÜCRETE YÜKSELTİLMELİDİR”

En düşük emekli aylığı en az asgari ücrete yükseltilmelidir. Bu tutar emeklilerin kök aylığı kabul edilmelidir. Ucube bir sistem olan tamamlama işleminden vazgeçilmelidir. Bunun yerine en düşük aylık asgari ücrete çekilmeli, diğer aylıklar da aynı oranda yükseltilmelidir.

Emekli aylıkları arasındaki dengesizliğin giderilmesi için intibak düzenlemesi yapılmalıdır. Emekli aylıklarının bağlanmasında 2000 öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası olmak üzere var olan üç ayrı sistemden doğan farklar ve dengesizlikler giderilmelidir. Aynı sürelerle çalışan ve eşit prim ödeyen emeklilerin aylıkları arasındaki farklar eşitlik ilkesine aykırıdır. Aylık Bağlama Oranları eski düzeyine yükseltilmeli ve kapsamlı intibak düzenlemesi ile emekli aylıkları arasındaki eşitsizlik giderilmelidir.

“EMEKLİLİK YAŞI KONUSUNDA ADALET VE DENGE SAĞLANMALIDIR”

Emeklilik yaşı konusunda adalet ve denge sağlanmalıdır. Emeklilikte adil bir kademeli geçiş sistemi uygulanmalıdır. Uzun yıllardır verilen mücadele sonucu yapılan EYT düzenlemesi önemli bir mağduriyeti giderirken yeni adaletsizlikler yaratmıştır. Böylece Anayasa’nın eşitlik ilkesi ihlal edilmiştir. 8 Eylül 1999 gününden önce sigortalı olanlar için emeklilikte yaş koşulu olmadan emeklilik imkânı tanınırken, 9 Eylül 1999 ve sonrasında sigortalı olan kadınlarda 20 ve erkeklerde 17 yıl daha geç emeklilik söz konusu olmaktadır. Bir gün, bir ay, bir yıl farkla ortaya büyük bir dengesizlik çıkmıştır. Sigorta başlangıcı 9 Eylül 1999 ve sonrası olanlar için adil bir kademeli geçiş sistemi kabul edilmelidir.

Yılda iki kez verilen emekli bayram ikramiyeleri en az asgari ücret kadar olmak üzere artırılmalıdır. 2018 yılından beri emeklilere yılda iki kez, Kurban ve Ramazan bayramlarında verilen emekli bayram ikramiye tutarları yeniden düzenlenmelidir. 1.000 TL olarak belirlenen emekli bayram ikramiyeleri aradan geçen 5 yılda asgari ücrete göre oldukça geriledi. 2018 Mart ayında emekli bayram ikramiyesi 1.603 TL olan asgari ücretin yüzde 62’si kadardı. 2023 Haziran’da ise 2.000 TL olan emekli bayram ikramiyesi 11.402 TL olan asgari ücretin yüzde 18’ine kadar geriledi. Emekli bayram ikramiyeleri asgari ücret kadar artırılmış olsaydı bir bayram için 7.113 TL olarak uygulanacaktı. Bayram ikramiyeleri harçlık olmaktan çıkarılmalı ve asgari ücret düzeyine yükseltilmelidir.

“EMEKLİ İLE DUL VE YETİM AYLIKLARI BELİRLENİRKEN EMEKLİLER SÖZ VE KARAR SAHİBİ OLMALIDIR”

Emekli ile dul ve yetim aylıkları belirlenirken emekliler söz ve karar sahibi olmalıdır. Sendika kurma hakkı önündeki engeller kaldırılmalı, işçi emeklilerine aylıklar belirlenirken toplu sözleşme hakkı tanınmalıdır. Emekli sendikalarına dönük kapatma davalarından vazgeçilmelidir. Hükümet emekli sendikalarını kapatma girişimlerinden vazgeçmelidir.”

 

0
be_endim
Beğendim
0
dikkatimi_ekti
Dikkatimi Çekti
0
do_ru_bilgi
Doğru Bilgi
0
e_siz_bilgi
Eşsiz Bilgi
0
alk_l_yorum
Alkışlıyorum
0
sevdim
Sevdim
Emeklilik sisteminde eşitsizlik var

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Hedera Güncel ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!